Het leven dat terugkomt

Er zijn momenten waarop het licht uit je leven verdwijnt.

Niet letterlijk. De ochtend komt nog steeds. Mensen gaan naar hun werk. Iemand lacht op straat. De wasmachine piept omdat hij klaar is. De wereld gaat door.

Maar ergens in jou is het donker geworden.

Ik ken dat donker.

Het vreemde is dat je lichaam ondertussen blijft leven. Het ademt. Het vraagt om eten. Het wordt moe. Het zoekt warmte. En op een dag merk je dat je ergens zin in hebt. Dat kan bijna ongepast voelen. Alsof het leven te vroeg terugkomt.

Wanneer iets werkelijk voorbij is

We spreken gemakkelijk over loslaten. Alsof je op een gegeven moment besluit dat iets klaar is en dan je handen opent.

Zo ervaar ik het niet. Sommige dingen worden niet losgelaten. Ze verdwijnen. Iemand sterft. Een relatie houdt op te bestaan. Een periode van je leven sluit zich. Een versie van jezelf blijkt niet meer terug te komen.

Je kunt daar heel lang met je handen omheen blijven staan. Tot je ontdekt dat je niets meer vasthoudt. Er is ruimte ontstaan. En die ruimte kan in eerste instantie verschrikkelijk leeg voelen.

Het lichaam weet eerder dat het leven doorgaat

Ons hoofd kan blijven hangen bij wat er niet meer is. Het lichaam doet iets anders. Het zoekt leven. Warmte. Aanraking. Eten. Beweging. Rust. Plezier. Contact.

Niet omdat het vergeten is wat er gebeurd is. Juist niet. Het lichaam draagt verlies op zijn eigen manier. Maar het kent ook een beweging die ouder is dan onze gedachten: naar het leven toe.

Dat vind ik een van de wonderlijkste menselijke ervaringen. Dat er midden in verdriet ineens iets kan oplichten. Een idee. Een verlangen. Een lach. De behoefte om je huis op te ruimen, bloemen neer te zetten, iets nieuws te maken.

En dat je daar soms zelfs van kunt schrikken. Mag dit al?

Vandaag verdwijnt de Zon

Vandaag vindt er een zonsverduistering plaats. De Maan schuift voor de Zon en een groot deel van het licht wordt tijdelijk weggenomen.

Wij weten dat de Zon er nog is. We weten zelfs hoe laat het licht terugkomt. Maar ons lichaam kent een oudere werkelijkheid. Licht kan verdwijnen. En donker roept iets in ons wakker: alertheid, stilte, onzekerheid.

We kunnen minder goed zien wat er om ons heen gebeurt. Dan wordt voelen belangrijker. Waar sta ik? Wat is van mij? Wat komt te dichtbij? Wat wil ik toelaten? Waar moet ik een grens trekken?

Donker vraagt aanwezigheid.

Niet alles hoeft naar het licht

We willen ons donker graag begrijpen. Waar komt dit verdriet vandaan, waarom raakt dit mij, hoe los ik het op.

Ik werk zelf ook zo. En toch ontdek ik steeds meer dat niet alles onmiddellijk begrepen hoeft te worden. Sommige dingen hebben donker nodig. Zoals een zaad onder de grond. Zoals een kind in een baarmoeder. Zoals ons lichaam ’s nachts.

Er zijn ervaringen die eerst in ons moeten kunnen bestaan voordat er woorden voor komen. Daar is niets passiefs aan. Het vraagt juist veel om aanwezig te blijven bij iets wat je nog niet begrijpt. Zonder weg te lopen, zonder het meteen te repareren, zonder iemand anders de ruimte te laten vullen.

Alleen: dit is wat er nu in mij leeft.

Aanwezigheid heeft een grens

Openstaan is niet hetzelfde als alles toelaten. Liefhebben is niet hetzelfde als je grens opgeven. Ontvangen betekent niet dat alles wat naar je toekomt van jou wordt.

Werkelijke aanwezigheid vraagt onderscheid. Dit ben ik. Daar ben jij. Dit voelt goed, hier trek ik mij terug. Dit wil ik ontvangen, dit niet. Dit weet ik, en dit weet ik nog niet.

Je lichaam weet vaak eerder dan je hoofd wanneer iemand te dichtbij komt. Het weet wanneer je ja zegt terwijl iets in jou nee zegt. Het weet ook wanneer je jezelf afsluit terwijl je eigenlijk verlangt naar contact.

Aanwezigheid betekent voor mij steeds meer: dicht genoeg bij mezelf blijven om dat verschil te kunnen voelen.

En dan komt het licht terug

Dat is wat een eclips uiteindelijk doet. Het licht verdwijnt, en het keert terug. Niet omdat wij daar iets voor hebben gedaan. De Zon vraagt niet of wij klaar zijn. Het licht komt gewoon.

Zo kan het leven ook terugkomen. Soms voordat je vindt dat het mag. Je krijgt zin om te zwemmen. Iemand raakt je aan en je lichaam antwoordt. Je hoort jezelf lachen. Je wilt iets maken. Je wordt verliefd. Je hebt honger. Je voelt inspiratie.

Het leven vraagt geen toestemming aan ons verdriet. Het komt ernaast staan.

Dat vind ik troostend. Niet omdat daarmee het donker verdwijnt, maar omdat licht en donker blijkbaar samen in één mens kunnen bestaan. We hoeven niet te wachten tot alles verwerkt, begrepen of geheeld is voordat we weer mogen leven.

Het leven is er al. Soms heel klein, bijna onmerkbaar. Maar het beweegt.

En als vandaag het licht verdwijnt en daarna langzaam terugkomt, wil ik vooral daarnaar kijken. Niet alleen naar de Zon, maar naar wat er in mijzelf naar het licht beweegt.

Waar voel ik dat het leven terugkomt? En kan ik het ontvangen wanneer het komt?

Op 30 augustus sta ik hier zelf ook middenin, samen met een groep.

We noemen het Spreken met de Planeten, een middag waarin je niet alleen nadenkt over waar je staat, maar het voelt. Waar in jou vraagt om aandacht. Wat je aantrekt, en wat je liever op afstand houdt. Waar het leven alweer wil bewegen, ook al ben je daar zelf nog niet helemaal klaar voor.

Je hoeft niets te weten van horoscopen of planeten om mee te doen. Je hoeft alleen te voelen dat er iets in je wacht.

Waar voel jij dat het leven terug wil komen?