Over de eenvoudige aandacht die aan zelfliefde voorafgaat.

Hou van jezelf. Kies voor jezelf. Zet jezelf op de eerste plaats.

Het klinkt eenvoudig. Maar wat als je heel goed weet hoe je liefde aan een ander geeft, en nauwelijks weet hoe je diezelfde aandacht bij jezelf houdt?

Ik merk hoe gemakkelijk mijn aandacht naar buiten beweegt. Naar wie tegenover me zit. Naar wat iemand nodig heeft. Naar wat ik kan geven, oplossen of dragen. Daar ben ik goed in.

De moeilijkere beweging komt daarna. Kan ik bij mezelf blijven? Wie ben ik als ik niet op jou gericht ben?

Wat er opkomt in de stilte

Zodra mijn aandacht echt naar binnen gaat, wordt het stil. In die stilte komen oude overtuigingen naar boven. Doe niet zo moeilijk. Stel je niet aan. Neem niet te veel ruimte in. En daaronder ligt een nog grotere vraag: wie ben ik eigenlijk?

Misschien is dat een reden waarom het zoveel makkelijker kan zijn om van een ander te houden. De ander geeft mijn aandacht een richting. Als jij verdriet hebt, weet ik wat ik moet doen. Maar wanneer ik mijn aandacht niet naar jou stuur, kom ik thuis bij mezelf. En dat huis kan lang onbewoond zijn geweest.

Begrenzen is iets anders dan inbinden

Ik ontdekte onlangs hoe belangrijk dat verschil voor mij is. Ik ken het gevoel dat ik mezelf inbind. Niet te veel zijn, niet te groot, niet te aanwezig. Alsof er maar twee opties bestaan: mezelf tegenhouden, of mezelf helemaal loslaten.

Er is een derde weg. Ik kan begrensd zijn zonder mezelf in te binden. Een grens houdt de ander niet tegen. Een grens zegt: hier ben ik. Wanneer ik weet waar ik ben, hoef ik mezelf niet kleiner te maken.

Een klank die ruimte gaf

Ik ontdekte dat op een onverwachte manier, terwijl ik aan het experimenteren was met klanken. Gewoon luisteren naar wat een klank in mijn lichaam deed.

Bij een lange, diepe klank uit mijn borst gebeurde iets bijzonders. Er ontstond ruimte, maar ik hoefde me niet naar buiten te openen om die ruimte te voelen. Ik voelde vooral: ik hoef mezelf niet kleiner te maken. Ik kon blijven waar ik was.

Misschien begint het eenvoudiger

Als iemand zegt dat ik meer van mezelf moet houden, voelt dat als een nieuwe opdracht. Alsof ik ook nog goed moet worden in zelfliefde.

Maar wat als het simpeler begint? Ik merk dat ik moe ben, en loop er niet meteen overheen. Ik voel een nee, en hoef er niet meteen een ja van te maken. Ik verlang ergens naar, zonder direct te bedenken waarom het niet kan. Ik voel vreugde en laat haar bestaan.

Dat is nog geen grote liefdesverklaring. Het is aandacht.

Het onbewoonde midden

Je kunt een prachtig mens zijn voor anderen en ondertussen steeds uit je eigen midden vertrekken. Je voelt de ander voordat je jezelf voelt. Je maakt ruimte, en nog wat ruimte, tot je merkt dat je er zelf nauwelijks meer in voorkomt.

Ik ben ik en jij bent jij. Dat klinkt minder romantisch dan wij zijn één, maar dat onderscheid maakt echte verbinding pas mogelijk. Ik hoef mezelf niet te verlaten om jou te ontmoeten. Ik mag bij mezelf blijven terwijl ik naast jou sta.

Terug bij jezelf

Ik kan voor een ander vaak een bedding maken. Luisteren zonder meteen in te vullen, aanwezig blijven bij iets moeilijks. Kan ik mezelf diezelfde bedding geven? Kan ik bij mijn eigen ongemak blijven zonder het meteen op te lossen?

Misschien hoeft de vraag wie ben ik niet meteen beantwoord te worden. Je kunt jezelf ook leren kennen terwijl je leeft.

Misschien begint zelfliefde niet bij ik moet van mezelf houden. Het begint bij: hé, daar ben je. Vertel eens. Wat leeft er in jou?

En dan niet meteen weer vertrekken. Blijven. Luisteren. Voelen. Ademen. Zo wordt het midden langzaam weer bewoond, en ontstaat liefde niet doordat we haar afdwingen, maar doordat we lang genoeg aanwezig blijven om onszelf echt te ontmoeten.

Zeven overwegingen

  1. Naar wie of wat beweegt jouw aandacht het snelst, en wanneer keert ze terug naar jezelf?
  2. Welke oude zin hoor je vanbinnen zodra je bij jezelf stil wordt?
  3. Voel je het verschil tussen jezelf begrenzen en jezelf inbinden?
  4. Waar in je leven maak je steeds meer ruimte voor een ander, tot je er zelf nauwelijks meer in voorkomt?
  5. Wanneer merkte je voor het laatst dat je moe was, en luisterde je ernaar?
  6. Wat zou het voor jou betekenen om bij jezelf te blijven terwijl je naast een ander staat?
  7. Wat zou er gebeuren als je vanavond, heel even, aan jezelf vraagt: wat leeft er in jou?